خاتم انبیاء از خاتم اوصیاء سخن مى گوید

وقت ظهور و قیام

زمان دقیق ظهور و قیام حضرت مهدى علیه السلام را جز خداوند متعال کسى نمى داند، و خود حضرت هم وقتى زمان قیامش فرا رسد، از طریق الهام الهى آگاه مى شود.(1) در کلام ختمى مرتبت آمده که هرگاه وقت قیام فرا رسد، پرچم حضرت خود به خود برافراشته مى شود؛ چنان که مى خوانیم: «لَهُ عَلَمٌ اِذا کانَ وَقْتُ خُرُوجِهِ انْتَشَرَ ذلِکَ الْعَلَمُ مِنْ نَفْسِهِ وَاَنْطَقَهُ اللّهُ تَبارَکَ وَتَعالى فَناداهُ الْعَلَمُ: اخْرُجْ یا وَلِىَّ اللّهِ فَاقْتُلْ اَعْداءَ اللّهِ... فَلا یَحِلُّ لَکَ اَنْ تَقْعُدَ عَنْ اَعْداءِ اللّهِ؛(2) براى او (حضرت مهدى علیه السلام ) پرچمى است که وقتى هنگام خروجش فرا رسد، خود به خود باز مى شود و خداوند بزرگ آن را به سخن مى آورد. پس آن حضرت را مورد خطاب قرار مى دهد و مى گوید: خارج شو اى ولى خدا! پس دشمنان خداوند را نابود ساز که دیگر براى تو نشستن در مقابل دشمنان خدا جایز نیست.»

و یا هنگام فرا رسیدن قیام آن حضرت شمشیرش به امر الهى از غلاف خارج مى شود؛ چنان که پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله مى فرماید: «لَهُ سَیْفٌ مَغْمَدٌ فَاِذا حانَ وَقْتُ خُرُوجِهِ اقْتَلَعَ ذلِکَ السَّیْفُ مِنْ غِمْدِهِ وَاَنْطَقَهُ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ فَناداهُ السَّیْفُ اخْرُجْ یا وَلِىَّ اللّهِ فَلا یَحِلُّ لَکَ اَنْ تَقْعُدَ عَنْ اَعْداءِ اللّهِ فَیَخْرُجُ؛(3) براى او شمشیرى است در غلاف. پس هنگامى که وقت قیامش فرا رسد، آن شمشیر از غلافش خارج مى شود و خداوند آن شمشیر را به سخن در مى آورد و شمشیر به آن حضرت ندا مى دهد: اى ولى خدا! قیام کن چرا که براى تو جایز نیست در مقابل دشمنان خدا بنشینى. پس او قیام مى کند.»

علائم ظهور

علائم ظهور بیش از آن است که در بخشى از یک مقاله بگنجد. ما فقط به برخى از علائم ظهور اشاره مى کنیم که در کلام خاتم الانبیاء صلى الله علیه و آله وسلم بر آنها دست یافته ایم. البته این موارد، در واقع، نشانه هاى آخر الزمان است که منتهى به دوران ظهور حضرت مهدى علیه السلام مى شود.

1. «عَنْ اِبْنِ عَباس عَنْ رَسُولِ الله صلى الله علیه و آله فى حَدیْثٍ اَنَّ اللّهَ اَوْحى اِلَیْهِ لَیْلَةً اَسْرى بِهِ اَنْ یُوْصِىَ اِلى عَلِىٍّ وَاَخْبَرَهُ بِالاَْئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ اِلى اَنْ قالَ وَآخِرُ رَجُلٍ مِنْهُمْ یُصَلّى عیسَى ابْنُ مَرْیَمَ خَلْفَهُ یَمْلأُ الاَْرْضَ عَدْلاً کَما مُلِئَتْ جَوْرا وَظُلْما... فَقُلْتُ اِلهى وَسَیِّدى مَتى یَکُونُ ذاکَ؟ فَاَوْحَى اللّهُ عَزَّوَجَلَّ اِلَىَّ یَکُونُ ذلِکَ اِذا رُفِعَ الْعِلْمُ وَظَهَرَ الْجَهْلُ وَکَثُرَ الْقِراءَةُ وَقَلَّ الْعَمَلُ وَکَثُرَ الْقَتْلُ وَقَلَّ الْفُقَهاءُ وَالْهادُونَ وَکَثُرَ فُقَهاءُ الضَّلالْةِ وَالْخَوْنَةِ... وَکَثُرَ الْجَوْرُ وَالْفَسادُ وَظَهَرَ الْمُنْکَرُ وَاَمَرَ اُمَّتُکَ بِهِ وَنَهى عَنِ الْمَعْرُوفِ؛(4) ابن عباس مى گوید از پیامبر خدا صلى الله علیه و آله وسلم در حدیثى نقل شده است که خداوند به او در شب معراج وحى کرد که به حضرت على علیه السلام سفارش کند و نسبت به امامان از فرزندانش آگاهى داد تا آنجا که فرمود: آخرین مرد از آنها، کسى است که عیسى بن مریم علیهماالسلام پشت سرش نماز مى خواند. زمین را پر از عدل و داد مى کند؛ چنان که ستم فراگیر شده است... عرض کردم: خداى من و آقاى من! آن (قیام مهدى(عج)) کى خواهد بود؟ خداوند به من وحى کرد، هرگاه علم از میان برداشته شود و جهل و نادانى ظاهر شود؛ خواندن [قرآن] زیاد، ولى عمل [به قرآن] کم شود، و قتل و کشتار فراوان، و فقها و هدایتگران کم شوند و عالمان گمراهى و خیانتکارى به وفور یافت شوند... جور و فساد زیاد شود، و منکر آشکار گردد، و امت تو به منکر امر! و از معروف نهى نماید.»

پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله وسلم فرمود: «یَکُونُ عِنْدَ انْقِطاعٍ مِنَ الزَّمانِ وَظُهُورٍ مِنَ الْفِتَنِ رَجُلٌ یُقالُ لَهُ الْمَهْدِىُّ عَطائُهُ هَنیئا؛(5) هنگام پایان زمان و آشکار شدن فتنه ها، مردى هست، که به او مهدى گفته مى شود و بخشش او فراوان است.»

اقدامات پس از ظهور

از جمله مسائلى که درباره خاتم الاوصیاء، مهدى موعود علیه السلام در کلام خاتم الانبیاء صلى الله علیه و آله وسلم بدان پرداخته شده، تصویر کلّى و روشن و امیدوار کننده اى از دوران پس از ظهور است؛ همان چیزى که مایه دلخوشى تمام مستضعفان عالم به حساب مى آید.

در این خصوص، به نمونه هایى اشاره مى شود:

1. تسخیر جهان و تشکیل حکومت واحد:

پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: «... وَالَّذى بَعَثَنى بِالْحَقِّ بَشیرا لَوْ لَمْ یَبْقَ مِنَ الدُّنْیا اِلاّ یَوْمٌ واحِدٌ لَطَوَّلَ اللّهُ ذلِکَ الْیَوْمَ حَتّى یَخْرُجَ فیهِ وَلَدِى الْمَهْدِىُّ... وَتُشْرِقُ الاَْرَضُ بِنُورِ رَبِّها وَیَبْلُغُ سُلْطانُهُ الْمَشْرِقَ وَالْمَغْرِبَ؛(6) سوگند به آنکه مرا به حق، بشارت دهنده برانگیخت! اگر از عمر دنیا جز یک روز نمانده باشد، خداوند آن روز را طولانى مى کند تا که فرزندم مهدى در آن قیام کند، و زمین به نور پروردگارش روشن شود و حکومت او شرق و غرب را فراگیرد.»

و در روایت دیگرى آن حضرت فرمود: «اَلاَْئِمَّةُ مِنْ بَعْدى اِثْنا عَشَرَ اَوَّلُهُمْ اَنْتَ یا عَلِىُّ وَآخِرُهُمُ الْقائِمُ الَّذى یَفْتَحُ اللّهُ تَعالى ذِکْرُهُ عَلى یَدَیْهِ مَشارِقَ الاَْرْضِ وَمَغارِبَها؛(7) پیشوایان پس از من دوازده نفرند. اولین آنها تو هستى یا على! و آخرین آنها قائم است؛ همو که خداوند متعال به دست او مشرق ها و مغرب هاى زمین (تمام کره زمین) را فتح خواهد کرد.»

و از همان حضرت نقل شده است که در شب معراج خداوند در بخشى از سخنان خود فرمود: «وَلاَُطَهِّرَنَّ الاَْرْضَ بِاخِرِهِمْ مِنْ اَعْدائى وَ لاَُمَکِّنَنَّهُ مَشارِقَ الاَْرْضِ وَمَغارِبَها؛(8) و به راستى زمین را به وسیله آخرین آنها (امامان معصوم علیهم السلام ) از دشمنانم پاک خواهم ساخت و تمام شرق و غرب زمین را در فرمانروایى او قرار خواهم داد.»

2. اقامه شریعت نبوى:

اداره جهان گسترده نیاز به قانون جامعى دارد که در سنت نبوى و کتاب الهى گرد آمده است؛ لذا پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله وسلم فرمود: «اَلْقائِمُ مِنْ وُلْدى... وَسُنَّتُهُ سُنَّتى یُقیمُ النّاسَ عَلى مِلَّتى وَشَریعَتى وَیَدْعُوهُمْ اِلى کِتابِ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ؛(9) قائم از فرزندان من است... شیوه و سنت او سنت من است؛ مردم را بر اساس دین و شریعت من بر پاى مى دارد، و آنها را به کتاب خداوند عزیز و جلیل دعوت مى کند.»

3. عدالت گسترده:

با اقامه کتاب الهى، قرآن کریم، در جامعه و زنده شدن شریعت نبوى، تمام زمین را عدل و داد فراخواهد گرفت و مردم براى اولین بار شاهد عدالت گسترده و فراگیر در تمام کره خاکى خواهند بود. در این زمینه، پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله وسلم سخنان فراوانى دارد که به حد تواتر مى رسد، و در منابع فریقین جمع آورى شده است که به نمونه هایى اشاره مى شود:

پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله وسلم فرمود: «اِنَّ عَلِىَّ بْنَ اَبى طالِبٍ اِمامُ اُمَّتى... وَمِنْ وُلْدِهِ الْقائِمُ الْمُنْتَظَرُ الَّذى یَمْلاَءُ اللّهُ بِهِ الاَْرْضَ عَدْلاً وَقِسْطا کَما مُلِئَتْ جَوْرا وَظُلْما؛(10) به راستى که على بن ابى طالب امام امت من است... و قائم منتظر از نسل اوست؛ آن کس که زمین را از عدالت و داد پر مى کند، آن گونه که از ستم و بیداد پر شده است.»

دادگرى امام به گونه اى گسترده و فراگیر است که رسول خدا صلى الله علیه و آله وسلم در سخنى فرمود: «یَمْلاَءُ الاَْرْضَ عَدْلاً کَما مُلِئَتْ جَوْرا یَرْضى بِخِلافَتِهِ اَهْلُ الاَْرْضِ وَاَهْلُ السَّماءِ وَالطَّیْرُ فِى الْجَوِّ؛(11) [مهدى موعود [زمین را پر از عدل کند، چنان که پر از ستم گشته است؛ (به گونه اى که)ساکنان زمین و آسمان و پرندگان هوا از حکومتش خشنود گردند.»(12)

•چهره گل باغ و صحرا را گلستان مى کند مدعى گوید که با یک گل نمى گردد بهار من گلى دارم که عالم را گلستان مى کند

•دیدن مهدى هزاران درد درمان مى کند من گلى دارم که عالم را گلستان مى کند من گلى دارم که عالم را گلستان مى کند

4. بخشش گسترده:

از دیگر اقدامات حضرت مهدى علیه السلام که مورد توجه پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله وسلم قرار گرفته، بخشش و اعطاء گسترده و وسیع آن حضرت است؛ چنان که پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله وسلم فرمود: «اِنَّ فى اُمَّتى الْمَهْدِىَّ... فَیَجىءُ اِلَیْهِ رَجُلٌ فَیَقُولُ یا مَهْدِىُّ اَعْطِنى اَعْطِنى! قالَ فَیَحْثى لَهُ فى ثَوْبِهِ مَا اسْتَطاعَ اَنْ یَحْمِلَهُ؛(13) مهدى در امت من است... مردى نزد او مى آید و مى گوید: اى مهدى! به من عطایى بفرما! مرا چیزى ببخش! پس آن حضرت به اندازه اى که او بتواند بردارد و حمل کند، به دامن او مى ریزد.»

شبیه همین روایت را ابو سعید خدرى نیز از پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله وسلم نقل کرده است(14).

5. بازپس گیرى حقوق:

از دیگر اقدامات دوران ظهور آن حضرت، بازگرداندن حق به صاحبان حق است؛ چنان که پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله وسلم فرمود: «یَبْلُغُ مِنْ رَدِّ الْمَهْدِىِّ الْمَظالِمَ حَتّى لَو کانَ تَحْتَ ضِرْسِ اِنْسانٍ شَىْ ءٌ اِنْتَزَعَهُ حَتّى یَرُدَّهُ؛(15) کار امام مهدى(عج) در باز پس گرفتن حقوق بدان جا رسد که حتى اگر در بُنِ دندان انسانى چیزى باشد، آن را بر مى گیرد تا به (صاحبش) برگرداند.»

6. برخورد با کارگزاران:

از دیگر اقدامات آن حضرت پس از ظهور، برخورد با کارگزاران و سخت گیرى نسبت به آنهاست؛ چنان که پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله وسلم فرمود: «عَلامَةُ الْمَهْدِىِّ اَنْ یَکُونَ شَدیدا عَلَى الْعُمّالِ جَوادا بِالْمالِ رَحیما بِالْمَساکینِ؛(16) از نشانه هاى مهدى علیه السلام ، سختگیرى بر کارگزاران، بخشندگى مال، و مهربانى با تهی دستان است.»

حسن ختام

اجراى عدالت از یک طرف، در اختیار قرارگرفتن گنج هاى زمین از طرف دیگر، برکت وجود و ظهور آن حضرت و یاران پاکش از طرف سوم، باعث وفور نعمت ها و بارندگى در کره زمین مى شود. به چند نمونه از روایات در زمینه فوق اشاره مى کنیم:

یک. استخراج گنج ها: پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله وسلم فرمود: «یُخْرِجُ لَهُ الاَْرْضُ اَفْلاذَ کَبِدِها وَیَحْثُوا الْمالَ حَثْوا وَلا یَعُدُّهُ عَدّا؛(17) زمین جگرگوشه ها و [گنج هاى] خود را براى آن حضرت ظاهر مى سازد و ثروت چنان فزونى مى یابد که قابل شمارش نیست.»

در روایت دیگر، در وصف مهدى علیه السلام فرمود: «اِنَّهُ یَسْتَخْرِجُ الْکُنُوزَ وَیُقَسِّمُ الْمالَ؛(18) به راستى او (مهدى علیه السلام ) گنج ها را استخراج مى کند و ثروت ها را تقسیم مى نماید.»

دو. بارندگى فراوان و محصولات زیاد: حضرت ختمى مرتبت صلى الله علیه و آله وسلم فرمود: «تَنْعُمُ اُمَّتى فى زَمَنِ الْمَهْدِىِّ نِعْمَةً لَمْ یَنْعُمُوا مِثْلَها قَطٌّ تُرْسَلُ السَّماءُ عَلَیْهِمْ مِدْرارا؛(19) امت من در دوران حضرت مهدى علیه السلام از چنان نعمتى برخوردار مى شوند که تا آن روز، مانندش را ندیده اند؛ آسمان برایشان بسیار مى بارد.»

و درباره وفور محصولات کشاورزى فرمود: «وَلا تَدَعُ الاَْرْضُ شَیْئا مِنَ النَّباتِ اِلاّ اَخْرَجَتْهُ؛(20) و زمین چیزى از گیاهان خود را فروگذار نمى کند، جز آنکه آن را مى رویاند.»

در آخر سخن را با این شعر به پایان مى بریم:

•گاه گاهى به نگاهى دل ما را دریاب اگر از دولت وصل تو مرا نیست نصیب به امیدى به سر کوى تو روى آوردیم سنگ ها مى خورم از دست جنون دلِ خویش کاروان رفت و من از همسفران دورم دور راه باریک و بسى پرخطر و تاریک است تا دلم بار غم عشق به منزل فکند تا فغان دل غم دیده ما را شنوى دردمند توام و از تو دوا مى طلبم گو به بیمار غم خود که دوا را دریاب(21)

•جان به لب آمده از درد خدا را دریاب گاه گاهى به نگاهى دل ما را دریاب شهریارا! به درِ خویش گدا را دریاب من دیوانه انگشت نما را دریاب منِ از قافله شوق جدا را دریاب سببى ساز در این مهلکه ما را دریاب شهسوارا منِ افتاده ز پا را دریاب نازنینا سحرى باد صبا را دریاب گو به بیمار غم خود که دوا را دریاب(21) گو به بیمار غم خود که دوا را دریاب(21)

پی نوشت ها:

1. کافى، ج 1، ص 343، کتاب الغیبة، ص 164؛ رجال کشى (دانشگاه مشهد)، ص 192.

2. کمال الدین، ج 1، ص 155؛ الخرایج والجرایح، قطب راوندى، ج 2، ص 550.

3. کمال الدین، ج 1، ص 155، و ر. ک: کفایة الاثر، ص 266.

4. اثبات الهداة، شیخ حرّ عاملى، ج 7، ص 390.

5. کشف الغمة فى معرفة الائمة، الاربلى، دار الاضواء، ج 3، ص 260، ح 24.

6. فرائد السمطین جوینى، ج 2، ص 312.

7. الامالى، ابوجعفر صدوق، مؤسسة الاعلمى للمطبوعات، ص 79، ح 9؛ روضة الواعظین، فتال نیشابورى، ص 102.

8. عیون اخبار الرضا، شیخ صدوق، (کتابفروشى طوس) ج 1، ص 262، ح 22؛ کافى، ج 1، ص 432، ح 91.

9. بحار الانوار، محمد باقر مجلسى، دار الکتب الاسلامیة، ج 51، ص 73، ح 19.

10. کشف الغمة، ج 3، ص 328.

11. بحار الانوار، ج 51، ص 95.

12. مضمون روایات فوق «یَمْلاَءُ الاَْرْضَ عَدْلاً وَقِسْطا...» را گروهى از اهل سنت، مانند: شیخ عبدالحق در «لمعات»، و صبّان در «اسعاف الراغبین»، و شبلنجى در «نور الابصار»، و ابن حجر در «صواعق»، و سید احمد بن السید زینى دحلان مفتى الشافعیه، در «الفتوحات الاسلامیة»، وگنجى شافعى از طریق پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله متواتر و اجماعى مى دانند، و گروهى دیگر روایات فوق و امثال آن را صحیح السند و موثق مى دانند، مانند: ابن حجر شافعى، ابوالسرور احمد بن ضیاء الحنفى، و محمد بن محمد المالکى و یحیى بن محمد الحنبلى و مسعود بن عمر التّفتازانى و شیخ محمد الجزرى الدمشقى الشافعى و عبدالرحمن ابن خلدون در مقدمه اش و... .

13. سنن ترمذى، دار الفکر، بیروت، 1408 ه ق، ج 4، ص 439، ح 2232.

14. منتخب الاثر، ص 311.

15. موسوعة احادیث الامام المهدى، کورانى، مؤسسة المعارف، قم، 1411 ق، ج1، ص221.

16. همان، ج 1، ص 246، ح 152.

17. بحار الانوار، ج 51، ص 68.

18. منتخب الاثر، لطف الله صافى، (قم، نشر کتاب، ص 472.

19. عصر الظهور، کورانى، ترجمه عباس جلالى، سازمان تبلیغات اسلامى، قم، 1369، ص 325.

20. موسوعة احادیث المهدى، کورانى، مؤسسة المعارف الاسلامیّة، ج 1، ص 221.

21. شعر از محمد على مجاهد.

سید جواد حسینى

منبع: سبطین

منبع ما:http://www.amiredelha.com